Rynek drobnicy w Europie. Jak sieci logistyczne budują odporność łańcuchów dostaw
W ostatnich miesiącach nagłówki dotyczące europejskiego rynku przewozów drobnicowych kreślą jednoznaczny obraz: wolumeny przesyłek spadają, a presja cenowa i kosztowa rośnie. Jednocześnie przemysł i handel coraz głośniej domagają się niezawodnych partnerów logistycznych. Europejska logistyka drobnicowa znalazła się więc w punkcie zwrotnym. Kluczowe pytanie nie brzmi już, jak łagodzić krótkoterminowe wahania, lecz jak zbudować system odporny na zmiany – i usługi logistyczne dopasowane do sytuacji na rynku. Analizuje to Alexander Tonn, COO Road Logistics w DACHSER.
Sieci drobnicowe opierają się w dużej mierze na kosztach stałych. Terminale przeładunkowe, systemy IT, personel i infrastruktura muszą działać niezależnie od tego, jak mocno są wykorzystane. Dlatego spadek wolumenów nie obniża automatycznie kosztów. Wręcz przeciwnie – zwiększa względną presję kosztową. Malejące wolumeny i wyraźny spadek rentowności od 2023 roku skłoniły wielu operatorów logistycznych do cięcia zdolności operacyjnych. Problem w tym, że raz zredukowane struktury trudno odbudować, gdy popyt wraca.
„Dostępność zdolności przewozowych staje się na rynku drobnicy czynnikiem strategicznym" – podkreśla Alexander Tonn, COO Road Logistics w DACHSER. Jednocześnie w dłuższej perspektywie ceny będą musiały wzrosnąć. Tylko inwestycje w infrastrukturę, cyfryzację i zrównoważony rozwój utrzymają wydajność i odporność łańcuchów dostaw w Europie i na świecie.
Logistyka drobnicowa. Zmienność staje się nową normą
Co to oznacza w praktyce? Zmienne wolumeny przesyłek, sezonowe szczyty i nagłe zmiany popytu wymagają elastycznych sieci i szybkiej reakcji. Rośnie też znaczenie planowania z wyprzedzeniem. Kto wcześnie rozpozna kierunek zmian wolumenów, ten skuteczniej zarządza zasobami i unika wąskich gardeł. W DACHSER pomagają w tym narzędzia prognostyczne, m.in. PAnDa One, które przewiduje wolumeny przesyłek i ułatwia planowanie operacyjne nawet przy dużej zmienności rynku.
Zmieniają się jednak nie tylko koszty – zmienia się także popyt. Klienci coraz częściej oczekują zintegrowanych rozwiązań, które łączą transport LTL z usługami dodatkowymi. Nie wystarczy, że łańcuch transportowy po prostu działa. Transport, magazynowanie i usługi dodatkowe muszą tworzyć jeden płynny proces.
Znaczenie tej integracji rośnie szczególnie w kontekście międzynarodowym, na przykład w przepływie towarów z Azji do Europy. O konkurencyjności nie decyduje już wyłącznie jakość pojedynczych etapów – takich jak przemieszczenie kontenera z punktu A do punktu B. Kluczowe staje się funkcjonowanie całego systemu, w tym płynna integracja logistyki lotniczej i morskiej (Air & Sea Logistics) z logistyką drogową (Road Logistics).
Jednym z kluczowych czynników sukcesu sieci DACHSER – największej sieci drobnicowej w Europie – są jej partnerzy usługowi, w szczególności niezależne przedsiębiorstwa transportowe realizujące większość przewozów w europejskiej sieci transportu drogowego DACHSER.
Rynek drobnicy w Europie pod presją
Jednym z kluczowych czynników sukcesu sieci DACHSER – największej sieci drobnicowej w Europie – są partnerzy usługowi: niezależne firmy transportowe, które realizują większość przewozów w europejskiej sieci transportu drogowego DACHSER.
W czasach kryzysu i spowolnienia gospodarczego to właśnie małe i średnie firmy transportowe odczuwają presję najmocniej. Rosnące ceny paliw – jak ostatnio po działaniach militarnych na Bliskim Wschodzie – widzą od razu na stacji. DACHSER, jako międzynarodowy operator logistyczny, wspiera w tej sytuacji swoich partnerów transportowych uczciwymi i terminowymi rozliczeniami.
DACHSER stawia na długoterminowe, stabilne relacje z partnerami i wspólne mierzenie się z wyzwaniami zmieniającego się rynku. Dotyczy to także problemów strukturalnych – przede wszystkim niedoboru kierowców. Skala zjawiska jest duża. Według niemieckiego zrzeszenia branżowego BGL tylko w Niemczech brakuje już ponad 70 tys. kierowców zawodowych, a niedobory zgłasza 73% firm transportu drogowego. Problem będzie narastał: 35–40% kierowców ma ponad 55 lat, a kierowcy poniżej 25. roku życia to zaledwie 3–5% ogółu. W pozostałych krajach Europy sytuacja wygląda podobnie. Zdolności przewozowe stają się więc w coraz większym stopniu kwestią dostępności ludzi.
DACHSER zajął się tym problemem jako jedna z pierwszych firm logistycznych – już w 2014 roku uruchomił własny program kształcenia kierowców w spółce DACHSER Driver and Truck Fleet Services (DTS). Cel: przekonać młodych ludzi do zawodu, wyszkolić ich i związać z rynkiem na lata – być może w przyszłości także jako niezależnych przewoźników
Efektywność logistyki drobnicowej kluczem do konkurencyjności
Obok dostępności pracowników drugi wielki obszar usprawnień wskazuje struktura kosztów. Około 85% kosztów logistyki LTL powstaje w podstawowych procesach operacyjnych. Największe rezerwy efektywności tkwią więc w „uprzemysłowieniu" tych procesów: standaryzacji, maksymalnym wykorzystaniu istniejących zasobów i przemyślanym wdrażaniu technologii.
Przykładem jest wielokrotnie nagradzany terminal DACHSER @ILO. Przesyłki są w nim automatycznie identyfikowane, lokalizowane, mierzone i rejestrowane w systemie zarządzania transportem – od wjazdu do terminala aż po jego opuszczenie. Pracownicy nie muszą ręcznie skanować kodów kreskowych ani dodatkowo etykietować przesyłek. Procesy trwają krócej, a przeładunek jest efektywniejszy.
Zarządzanie łańcuchem dostaw w zintegrowanych sieciach drobnicowych oznacza też coraz wyższe wymagania w zakresie ochrony klimatu. Ramy wyznaczają międzynarodowe cele klimatyczne i regulacje, ale również oczekiwania oraz zobowiązania klientów i samych operatorów logistycznych. W praktyce chodzi o to, by ograniczać puste przebiegi, lepiej wykorzystywać zdolności przewozowe i planować zasoby z wyprzedzeniem. Potrzebne są też inwestycje w alternatywne napędy, efektywność energetyczną i niskoemisyjny transport. Wszystkie te działania bezpośrednio wpływają na strukturę kosztów.
„Wyzwania, z którymi mierzy się obecnie europejski rynek drobnicowy, są bardzo dobrze widoczne również z perspektywy Polski. Nasz kraj pozostaje jednym z kluczowych rynków produkcyjnych i eksportowych w Europie, dlatego stabilność oraz przewidywalność łańcuchów dostaw mają coraz większe znaczenie dla przedsiębiorstw. Firmy nie oczekują już wyłącznie atrakcyjnej ceny transportu – potrzebują partnerów, którzy zagwarantują ciągłość operacji, elastyczność i możliwość szybkiego reagowania na zmiany. Sprawnie działająca sieć drobnicowa, wsparta odpowiednimi procesami, cyfryzacją i integracją różnych gałęzi transportu, pozwala przedsiębiorstwom skuteczniej odpowiadać na oczekiwania klientów zagranicznych" – komentuje Rafał Owczarek, Kierownik Sprzedaży European Logistics w DACHSER Polska.
Jakość sieci drobnicowej staje się kluczowym wyróżnikiem
Zasoby – magazyny, kierowcy, sprzęt – i jakość sieci nie pojawiają się same. Wymagają długoterminowego planowania, a koszty ich utrzymania muszą wspólnie ponosić wszyscy uczestnicy łańcucha dostaw.
Kluczowe są jednolite standardy wyposażenia i infrastruktury, przejrzyste systemy IT i rozliczeń, ścisła koordynacja między partnerami sieci oraz rosnąca produktywność w całym łańcuchu dostaw. Jakość nie powstaje w pojedynczych miejscach – jest efektem działania wszystkich procesów logistycznych jako spójnej całości.
Jedno jest pewne: tylko sieci, które konsekwentnie inwestują w infrastrukturę i IT, sprostają wyzwaniom rynku logistyki drobnicowej i utrzymają konkurencyjność w długim okresie.
Odpowiedź leży w trzech elementach: integracji rozwiązań end-to-end, stałym zwiększaniu efektywności podstawowych procesów i silnych sieciach opartych na współpracy. „Odporność łańcucha dostaw w logistyce drobnicowej nie jest wynikiem działań pojedynczych podmiotów – to efekt sprawnie funkcjonującego systemu oraz partnerstwa opartego na wzajemnym szacunku" – podsumowuje Alexander Tonn.